TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ
Yalnızca ne bildiği değil, bildiğiyle ne yapabildiği.
2024-2025 eğitim öğretim yılında kademeli uygulamaya giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğretim programlarını “yetkin ve erdemli insan” hedefi etrafında bütüncül olarak yeniden kurdu. Yeni program yalnızca ne öğretileceğini değil, öğrenmenin hangi kanıtlarla gösterileceğini de tanımlıyor; bunlara “öğrenme kanıtları” diyor. Asıl dönüşüm tam burada.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) ile eğitim sistemimizde gerçekleşen öğretim programı değişikliği, ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarında da yapısal bir dönüşümü zorunlu kılmıştır.
ESKİ ALIŞKANLIK
Bilginin varlığını yoklamak
“Aşağıdakilerden hangisi bir sera gazıdır?” Bilgiyi hatırlayan öğrenci soruyu çözer; Maarif Modeli’nin bilgiyle birlikte ölçmek istediği beceri ölçülmez.
YENİ HEDEF
Bilgiyi kullanma becerisini ölçmek
Öğrenme çıktıları gözlenebilir ve ölçülebilir eylemler olarak yazılır: veriyi yorumlamak, karar vermek, çözüm üretmek. Ölçme araçlarından bu çıktıların süreç bileşenlerini yoklaması beklenir.
Sonuç: kurumların elindeki eski soru havuzları, yeni programın ölçme diliyle konuşmuyor.
Hedeflenen profil: yetkin ve erdemli insan
“Köklerden Geleceğe” sözüyle açılan Maarif Modeli, millî ve manevi değerleri koruyan, aynı zamanda üreten ve sorgulayan bir öğrenci profili tanımlar:
- Ahlaklı
- Bilge
- Cesaretli
- Estetik
- İradeli
- Merhametli
- Sağlıklı
- Sorgulayıcı
- Üretken
- Vatansever
Beş bileşenli beceri çerçevesi
Bir sorunun künyesi, tam olarak bu bileşenlerin hangilerine dokunduğunu gösterir:
KB
Kavramsal beceriler
Temel, bütünleşik ve üst düzey düşünme
MAB, FBAB, SBAB…
Alan becerileri
Matematik, fen bilimleri, sosyal bilimler…
E
Eğilimler
Benlik, sosyal ve entelektüel eğilimler
OB
Okuryazarlık becerileri
Veri, görsel, bilgi, sürdürülebilirlik…
SDB
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
Benlik, sosyal yaşam ve ortak/birleşik beceriler
Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi’ndeki değerler becerilerden ayrı değil, programla iç içe işlenir: saygı, sorumluluk, adalet, duyarlılık, çalışkanlık, tasarruf, vatanseverlik, yardımseverlik…
Öğrenme çıktısı: içerik ile becerinin bütünleşmesi
İçerik çerçevesi
Dersin bilgi kümesi
- +
Beceri
Kavramsal beceri ya da alan becerisi
- =
Öğrenme çıktısı
Bilgi ve becerinin ayrılmaz bütünü
Örnek · KB3.2 Problem çözme becerisinin süreç bileşenleri
- SB1 Problemi yapılandırmak
- SB2 Problemi özetlemek
- SB3 Gözleme, mevcut bilgiye ya da veriye dayalı tahminde bulunmak
- SB4 Önermeler üzerinden akıl yürütmek
- SB5 Yansıtmada ya da değerlendirmede bulunmak
Okulunuz için anlamı
2028
Maarif Modeli’nin ölçme diliyle yetişen ilk lise kuşağı merkezî sınavlara girecek. Bu dille yazılmış soruları okulunuza aktarıyoruz.
Künye
Künyeli soru, veliye ve zümreye kanıt sunar: bu soru hangi beceriyi, hangi süreç bileşeniyle ölçüyor. Denetlenebilir bir ölçme politikası kurarsınız.
Fark
Beceri ölçen sorularla çalışan öğrenci yalnızca sınava değil hayata hazırlanır. Maarif Modeli bunun adını koyuyor: bilginin transferi.