Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Ne bildiği değil, bildiğiyle ne yapabildiği.
2024-2025 eğitim öğretim yılında kademeli uygulamaya giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğretim programlarını "yetkin ve erdemli insan" hedefi etrafında bütüncül olarak yeniden kurdu. Model yalnızca ne öğretileceğini değil, öğrenmenin nasıl kanıtlanacağını da tanımlıyor — ve asıl dönüşüm tam burada.
"Köklerden Geleceğe" — bilgiyi ezberleyen değil; kullanan, sorgulayan ve üreten bir nesil.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile eğitim sistemimizde gerçekleşen öğretim programı değişikliği, ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarında da yapısal bir dönüşümü zorunlu kılmıştır.
MEB · Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu, Mart 2026 · Bölüm 1.1
Eski alışkanlık
Bilginin varlığını yoklamak
"Aşağıdakilerden hangisi bir sera gazıdır?" Bilgiyi hatırlayan öğrenci soruyu çözer; modelin ölçmek istediği şey ölçülmez.
Yeni hedef
Bilgiyi kullanma becerisini ölçmek
Öğrenme çıktıları, ölçülebilir göstergelere dayalı soru formatları ister: veriyi yorumlamak, karar vermek, çözüm üretmek.
Sonuç: kurumların elindeki eski soru havuzları, yeni modelin ölçme diliyle konuşmuyor.
Hedeflenen profil: yetkin ve erdemli insan
"Köklerden Geleceğe" mottosuyla model, millî ve manevi değerleri koruyan, aynı zamanda üreten ve sorgulayan bir öğrenci profili tanımlar:
AhlaklıBilgeCesaretliEstetikİradeliMerhametliSağlıklıSorgulayıcıÜretkenVatansever
Her bir kök, kazandırılmak istenen erdemli insan profilinin bir ucu
Köklerine bağlı, geleceğe yürüyen bir nesil
Beş bileşenli beceri çerçevesi
Bir sorunun künyesi, tam olarak bu bileşenlerin hangilerine dokunduğunu gösterir:
KB
Kavramsal beceriler
Temel, bütünleşik ve üst düzey düşünme
AB
Alan becerileri
Her dersin kendi süreç bileşenleri
E
Eğilimler
Benlik, sosyal ve entelektüel eğilimler
OB
Okuryazarlıklar
Veri, görsel, bilgi, sistem düşüncesi
SDB
Sosyal-duygusal
Belirsizliği ve ilişkileri yönetme
Erdem-Değer-Eylem çerçevesi bütün becerilerin altında durur: saygı, sorumluluk, adalet, duyarlılık, çalışkanlık, tasarruf, vatanseverlik, yardımseverlik…
Öğrenme çıktısı: içerik ile becerinin bütünleşmesi
İçerik çerçevesi
Dersin bilgi kümesi
+
Beceri
Kavramsal + alan becerisi
=
Öğrenme çıktısı
Bilgi ve becerinin ayrılmaz bütünü
Örnek · KB3.2 Problem çözme becerisinin süreç bileşenleri
SB1 Problemi yapılandırmakSB2 Problemi özetlemekSB3 Veriye dayalı tahminSB4 Önermelerle akıl yürütmekSB5 Yansıtma ve değerlendirme
Okulunuz için anlamı
2028
Modelle yetişen ilk lise kuşağı merkezî sınavlara bu ölçme diliyle girecek. Denemeleri hâlâ eski dille yazılan okul, öğrencisini yanlış sınava hazırlar.
Künye
Künyeli soru, veliye ve zümreye kanıt sunar: bu soru hangi beceriyi, hangi süreç bileşeniyle ölçüyor. Denetlenebilir bir ölçme politikası kurarsınız.
Fark
Beceri ölçen sorularla çalışan öğrenci yalnızca sınava değil hayata hazırlanır — model bunun adını koyuyor: bilgiyi yeni durumlara aktarma.
